Zalety diety Paleo

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Dlaczego warto stosować dietę Paleo? przeczytajcie artykuł Naszego zaprzyjaźnionego Trenera… Praktyczna strona treningu

W 2014 roku słowo „Paleo” było najczęściej wyszukiwanym słowem związanym z dietetyką w Google (1)

Dieta Paleo jest przedstawiana jako model żywienia, który przyniesie ogrom benefitów naszemu zdrowiu m.in. łatwiej zgubimy nadmiar tkanki tłuszczowej, poprawimy swój lipidogram, poradzimy sobie z nadciśnieniem czy insulinoopornością. Wielu dietetyków poleca Paleo jako jedno z najlepszych rozwiązań dietetycznych w przypadku chorób autoimmunologicznych.

Niestety.

Żyjemy w czasach gdy wiele trendów żywieniowych opiera się na modzie i marketingu.
Czy dieta paleolityczna (Paleo) jest jednym z nich?

Spróbujmy znaleźć odpowiedź…

——————————–

Czym jest Paleo?

Dieta paleo oparta jest wzorcach żywieniowych jakimi posługiwali się pierwsi ludzie z epoki paleolitu.
Byli oni głównie zbieraczami i myśliwymi. Dieta naszych przedrolniczych przodków była pozbawiona zbóż (lub znajdowały się w śladowej ilości) oraz pozbawiona nabiału (dzieci żywiły się jedynie mlekiem matki). Co istotne w paleolicie najprawdopodobniej jedyną formą obróbki żywności było jej podgrzewanie.

Watro jednak postawić sobie 2 pytania.

Czy aby na pewno tak wyglądał najbardziej prawdopodobny wzorzec żywieniowy naszych przodków?

Niekoniecznie. Zdobycie mięsa sporych rozmiarów zwierza, wymagało nakładu ogromnej pracy i szczęścia całej grupy ludzi. Dużo bardziej prawdopodobne było iż nasi przodkowie żywili się bezkręgowcami (larwy,ślimaki). Podobnie może być z jajami. Dostęp do nich był sezonowy i również niełatwy.

Czy wszyscy nasi przodkowie żywili się w ten sam sposób?

Kluczowe było położenie geograficzne. Plemiona zamieszkujące okolice blisko równika miały łatwiejszy i dłuższy (w skali roku) dostęp do warzyw i owoców. Ich dieta była zatem bogatsza w różne źródła węglowodanów. Inaczej wygląda sprawa z plemionami zamieszkującymi tereny oddalone od równika. Ograniczony dostęp do warzyw i owoców zmuszał je do poszukiwania innego pokarmu np. mięsa. Jeżeli dodamy do tego fakt iż w paleolicie okresy głodu były czymś naturalnym, możemy przyjąć iż dieta plemion znacznie oddalonych od równika, przypominała bardziej model współczesnej diety ketogenicznej.

Z takiego opisu wyłania nam się obraz tego co wchodzi w skład „współczesnego Paleo”.

W skrócie:

Mięso i podroby
Warzywa
Owoce
Nasiona
Orzechy
Jaja
Grzyby

Wszystko oczywiście możliwie najmniej przetworzone i naturalne. Co z wielu powodów stanowi nie lada wyzwanie w dzisiejszych czasach. Warto pamiętać, iż w modelu Paleo nie jesteśmy zachęcani do liczenia kalorii!

——————————–

Dla kogo i w jakich przypadkach warto rozważyć wprowadzenie modelu żywieniowego Paleo?

Bardzo powszechnym problemem dotykającym znaczną część ludzkości jest występowanie zespołu metabolicznego wraz z następstwami. Aby zobrazować skalę i rangę problemu, rzućmy okiem na odrobinę statystyki.

20% Polskiej populacji boryka się z problemem występowania u nich zespołu metabolicznego.
Ten sam problem dotyczy 33% populacji Stanów Zjednoczonych. W Europie najmniejszy problem z zespołem metabolicznym ma Francja (17% populacji), a największy mają Włochy i Finlandia (34% pupulacji) (2)

Zespół metaboliczny to zbiór wzajemnie powiązanych czynników ryzyka wystąpienia miażdżycy, cukrzycy typu 2 czy udaru wraz z powikłaniami.
Według wielu badań zespół metaboliczny 2,5 krotnie zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca, powoduje 1,5 – krotny wzrost śmiertelności całkowitej i 2 – krotny wzrost incydentów sercowo – naczyniowych. (2,3)

Do czynników ryzyka zaliczamy (wg. IDF International Diabetes Federation oraz NCEP-ATPIII (National Cholesterol Education Program-Adult Treatment Panel III)

1. Otyłość brzuszną wyrażoną jako obwód talii ≥88 cm u kobiet, ≥102 cm u mężczyzn
2. Glikemię ≥100mg/dl na czczo lub obecne jej leczenie
3. Nadciśnienie tętnicze ≥130/85mmHg
4. Poziom trójglicerydów ≥ 150 mg/dl
5. Wartość HDL <40mg/dl u mężczyzn, <50mg/dl u kobiet lub występująca terapia

Jeżeli występują u Ciebie co najmniej 3 z powyższych 5 czynników ryzyka to problem dotyczy również Ciebie.

Występowanie wspomnianych czynników ryzyka koreluje najczęściej z brakiem aktywności ruchowej oraz złym stylem odżywiania.

W opracowaniach naukowych dostępnych jest coraz więcej badań, które wykazują skuteczność w leczeniu zespołu metabolicznego dietą Paleo na poziomie porównywalnym lub nawet lepszym niż ustandaryzowane („akademickie”) protokoły oparte o podobne wytyczne np. Nordic Nutrition Recomendation czy Australian Dietary Guidelines. (4,5,6)

Istnieje coraz więcej badań, z których można wyciągnąć następujące wnioski.

Nawet krótkotrwałe stosowanie diety Paleo potrafi znacząco poprawić stan zdrowia poprzez obniżenie ciśnienia, poprawę wrażliwości na insulinę czy poprawę profilu lipidowego. (7) Ponadto dieta Paleo z powodzeniem może byś stosowana w leczeniu otyłości (8).

Powyższe fakty to tylko wycinek tego co możemy powiedzieć o diecie Paleo.

——————————–

Paleo, a choroby autoimmunologiczne.

Warto również wspomnieć, iż książki dedykowane omawianej diecie sugerują, iż może ona być nieocenionym narzędziem w przypadku leczenia chorób autoimmunologicznych.

Można doszukać się badań, które napawają optymizmem w tej kwestii. Sprowadzają się one często do traktowania diety Paleo jako diety eliminacyjnej. (9,10). W opracowaniach naukowych można doszukać się powiązań pomiędzy różnymi chorobami autoimmunologicznymi np. pomiędzy Celiaką, a niedoczynnością tarczycy typu Hashimoto. Między innymi z tego powodu autorzy opracowań zalecają dietę ograniczającą spożycie glutenu. (11,12). Paleo jest jedną z takich diet. Tematyka chorób autoimmunologicznych jest niezwykle obszerna i w wielu kwestiach niezbadana.

Nie można jednoznacznie powiedzieć, że dieta paleolityczna jest skuteczniejsza od klasycznego podejścia akademickiego czy od jakiegokolwiek innego modelu żywieniowego.
Według praktyków, dieta Paleo, dieta Samuraja czy dieta ketogeniczna , wspomagane protokołem IF, potrafią przynosić bardzo dobre efekty w leczeniu wielu chorób, w tym autoimmunologicznych. Należy pamiętać, że im bardziej restrykcyjna i oparta o eliminacje produktów dieta, tym ważniejsze, aby cały proces nadzorowała osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje.

——————————–

Łyżka dziegciu, w beczce miodu.

Chcąc uzyskać obiektywny obraz diety Paleo, powinniśmy również, poszukać argumentów przeciw jej stosowaniu.

W opozycji wymienionych wcześniej superlatyw będzie stał m.in. krytyczny przegląd badań o Paleo, opublikowany w miesięczniku Australian Famili Physican (I/II, 2016). W przeglądzie tym zarzuca się diecie Paleo iż jest mniej przebada niż klasyczne podejście akademickie. W opracowaniu wspomina się również o fakcie, iż Paleo może generować niedobór wapnia związany z jego małą podażą. Takie niedobory powinny być uzupełniane, zwłaszcza u osób z oznakami osteoporozy. Przegląd nie wykazał większej ilości argumentów przeciw Paleo. Godne podkreślenia jest, iż publikacja nie pozostała obojętna na szereg pozytywnych wyników diety Paleo w kontekście leczenia różnych zaburzeń metabolicznych. (13)

——————————–

Podsumowanie

Nie ulega wątpliwości, że dieta Paleo może być z powodzeniem stosowana w leczeniu wielu zaburzeń metabolicznych (14). Potwierdzają to coraz nowsze opracowania naukowe. Jej proste zasady mogą okazać się bardzo praktyczne w stosowaniu na co dzień. Nacisk na spożywanie możliwie najmniej przetworzonego pożywienia i ograniczenie spożycia curku to argumenty słuszne u podstaw.
Eliminacja zbóż i nabiału budzi wątpliwości w świecie nauki ale w niektórych przypadkach może przynieść szereg korzyści. Zwłaszcza osoby borykające się z autoimmonologiami powinny rozważyć zastosowanie diety Paleo i spróbować obiektywnie ocenić jej wpływ na swoje samopoczucie.

Godnym odsłuchania jest nagranie wywiadu z autorami obszernej metaanalizy na temat diety Paleo, w kontekście zespołu metabolicznego. Nagranie można przesłuchać pod linkiem:

https://soundcloud.com/…/paleo-nutrition-pattern-meta-analy…

 

P.S. Dietę Paleo znajdziecie także w naszym fit cateringu 🙂

1. https://www.redbookmag.com/…/paleo-diet-insanity-workout-t…/Friedman M. The Paleo diet and the insanity workout dominated Google search in 2014 Redbook 2014 Dec 16 [cited 2015 Apr 28].
2. Kalinowski Paweł, Mianowana Maryla. Zespół Metaboliczny cz. II: Epidemiologia zespołu metabolicznego w Polsce i na świecie = Metabolic Syndrome part II: Epidemiology of metabolic syndrome in Poland and in the World. Journal of Education, Health and Sport. 2016;6(4):466-480. eISSN 2391-8306. DOI http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.50681
3. U.S. Department of Health & Human Serviceshttps://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/metabolic-syndrome
4. Long-term effects of a Palaeolithic-type diet in obese postmenopausal women: a 2-year randomized trial.Mellberg C, Sandberg S, Ryberg M, Eriksson M, Brage S, Larsson C, Olsson T, Lindahl B.Eur J Clin Nutr. 2014 Mar;68(3):350-7. doi: 10.1038/ejcn.2013.290. Epub 2014 Jan 29.
5. Beneficial effects of a Paleolithic diet on cardiovascular risk factors in type 2 diabetes: a randomized cross-over pilot study. Jönsson T, Granfeldt Y, Ahrén B, Branell UC, Pålsson G, Hansson A, Söderström M, Lindeberg S. Cardiovasc Diabetol. 2009 Jul 16;8:35. doi: 10.1186/1475-2840-8-35.
6. Paleolithic nutrition improves plasma lipid concentrations of hypercholesterolemic adults to a greater extent than traditional heart-healthy dietary recommendations. Pastore RL, Brooks JT, Carbone JW.Nutr Res. 2015 Jun;35(6):474-9. doi: 10.1016/j.nutres.2015.05.002. Epub 2015 May 14.
7. Metabolic and physiologic improvements from consuming a paleolithic, hunter-gatherer type diet. Frassetto LA, Schloetter M, Mietus-Synder M, Morris RC Jr, Sebastian A.Eur J Clin Nutr. 2009 Aug;63(8):947-55. doi: 10.1038/ejcn.2009.4. Epub 2009 Feb 11. Erratum in: Eur J Clin Nutr. 2015 Dec;69(12):1376.
8. A Palaeolithic-type diet causes strong tissue-specific effects on ectopic fat deposition in obese postmenopausal women. Ryberg M, Sandberg S, Mellberg C, Stegle O, Lindahl B, Larsson C, Hauksson J, Olsson T.J Intern Med. 2013 Jul;274(1):67-76. doi: 10.1111/joim.12048. Epub 2013 Mar 11.
9. Efficacy of the Autoimmune Protocol Diet for Inflammatory Bowel Disease, Inflamm Bowel Dis. 2017 Nov; 23(11): 2054–2060. Published online 2017 Aug 29
10. Cerf-Bensussan N. Autoimmunity and diet. Nestle Nutr Workshop Ser Pediatr Program. 2009;64:91-9; discussion 99-104, 251-7. doi: 10.1159/000235785. Epub 2009 Aug 19. PubMed PMID: 19710517
11. Liontiris MI, Mazokopakis EE. A concise review of Hashimoto thyroiditis (HT) and the importance of iodine, selenium, vitamin D and gluten on the autoimmunity and dietary management of HT patients.Points that need more investigation. Hell JNucl Med. 2017 Jan-Apr;20(1):51-56. doi: 10.1967/s002449910507. Epub 2017 Mar 20.Review. PubMed PMID: 28315909.
12. Metso S, Hyytiä-Ilmonen H, Kaukinen K, Huhtala H, Jaatinen P, Salmi J, Taurio J, Collin P. Gluten-free diet and autoimmune thyroiditis in patients with celiac disease. A prospective controlled study. Scand J Gastroenterol. 2012Jan;47(1):43-8. doi: 10.3109/00365521.2011.639084. Epub 2011 Nov 30. PubMed PMID:22126672
13. Cutting through the Paleo hype: The evidence for the Palaeolithic diet Volume 45, No.1, January/February 2016 Pages 35-38
14. Paleolithic nutrition for metabolic syndrome: systematic review and meta-analysis.
Manheimer EW, van Zuuren EJ, Fedorowicz Z, Pijl H.
Am J Clin Nutr. 2015 Oct;102(4):922-32. doi: 10.3945/ajcn.115.113613. Epub 2015 Aug 12. Review.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column][/vc_column][/vc_row]

Podziel się tym ze znajomymi!

Share on facebook
Share on google
Share on whatsapp
Share on email